Beschikbaar fosfaat in bodem daalt

2 juni 2014 - Expertartikel

De hoeveelheid direct beschikbare fosfaat (P-PAE) op grasland neemt af. Dit meldt het NMI in haar rapport ‘Ontwikkeling bodemvruchtbaarheid en ruwvoerkwaliteit van grasland in Nederland’.

De afname is te zien in alle 14 LEI-landbouwgebieden. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van gegevens van het reguliere grond- en gewasonderzoek van Eurofins Agro, in de periode 2000-2012. Per grondsoort en per LEI-gebied zijn de veranderingen in bodemvruchtbaarheid en voederwaardekwaliteit in beeld gebracht. In veel gebieden (9 van de 14 gebieden) noemt het NMI de daling van fosfor in graskuilen significant.

Daling ‘zeer opmerkelijk’

Het NMI vindt de daling van P-PAE in de verschillende gebieden ‘zeer opmerkelijk’. Zeker omdat de totale voorraad fosfaat in de bodem (P-AL) gelijk is gebleven of zelfs toegenomen. De totale afname van P-PAE is voor alle gebieden waar zand de voornaamste grondsoort is, 1,1 mg P/kg. De procentuele afname is het grootst in de zeeklei van de IJsselmeerpolders (-7,8%) en in de lössgronden van Zuid-Limburg (-6,7%). Het NMI vindt het belangrijk om de daling van P-PAE en P in graskuilen goed te blijven volgen. “Om hier goed op te kunnen anticiperen is het van belang de oorzaken van deze dalende trends te onderzoeken.”

Buffering van de bodem

Een voor de hand liggende oorzaak van de daling van P-PAE terwijl P-AL gelijk blijft of juist stijgt, is de buffercapaciteit van de bodem. Met andere woorden: in welke mate is een bodem in staat om de fosfaat die is opgeslagen in de bodem beschikbaar te maken voor het gewas? Een grote hoeveelheid fosfaat in de bodem wil nog niet zeggen dat het gewas daar ook over kan beschikken. Fosfaat kan gebonden worden met ijzer en aluminium (soms zo stevig gebonden dat je van fixatie kunt spreken), maar ook bindingen met magnesium en met calcium leggen fosfaat vast. Eurofins Agro vergelijkt de beschikbaarheid van nutriënten met de voedselvoorraad thuis. Je eet eerst op wat er op je bord ligt. Pas als dit op is kijk je of er nog wat op tafel staat en in het ergste geval maak je wat bij van de voorraad die je in de keuken of kelder hebt liggen. Dat geldt ook voor gras. Gedurende het seizoen maakt het gewas in eerste instantie gebruik van P-PAE. Voor de andere voorraden moet het gewas meer moeite doen om erover te beschikken. Dit verklaart ook de afname van P in de graskuilen.

Gevolgen mineralenkringloop

Gerard Abbink, productmanager veehouderij bij Eurofins Agro, benadrukt de mogelijke gevolgen voor de mineralenkringloop. “Minder beschikbare fosfaat in de bodem zorgt voor minder fosfaat in de kuilen. Vervolgens komt er via bemesting (lagere gehalten in drijfmest) minder fosfaat in de bodem. Wat heeft dit op de lange termijn voor gevolgen in combinatie met het verbod op P-kunstmest? Ook de lage stikstofnormen komen de benutting van fosfaat niet ten goede.  Ik deel de conclusie van het NMI dat dit goed onderzocht moet worden.”

Met BemestingsWijzer van Eurofins Agro heeft u alle benodigde informatie voor een uitgekiend bemestingsplan.