Betere waterhuishouding door organische stof

17 juli 2018 - Expertartikel

Investeren in organische stof is investeren in de lange termijn. Organische stof vervult tal van belangrijke functies in de bodem. Zo zorgt het voor een goede waterhuishouding: een belangrijk aandachtspunt nu we steeds vaker met zowel droogte als juist extreme neerslag te maken hebben!

Er zijn heel wat goede redenen om te investeren in organische stof. Organische stof vervult als het ‘zwarte goud’ tal van belangrijke functies. Dat organische stof ook zorgt voor een goede waterhuishouding, is minder bekend. Juist vanwege de klimaatsverandering en het daarbij behorende grillige weerbeeld, is het zinvol om met organische stof de bodem weerbaarder te maken en de buffercapaciteit van de bodem te vergroten.

De ideale bodemstructuur

Organische stof draagt bij aan een goede bodemstructuur. Het is in staat bodemdeeltjes aan elkaar te ‘kitten’. Deze zijn hierdoor in staat om water langer vast te houden. Het water blijft beschikbaar voor het gewas als er droogte is. Voor zandgronden is dit belangrijk, maar ook voor andere grondsoorten. In kleigronden zorgt organische stof juist voor een betere verkruimeling. De bodem wordt ‘luchtiger’ (aeratie). Er zal minder natschade optreden doordat het water beter weg kan.

Zowel het gehalte organische stof als het siltpercentage van percelen zijn van invloed op de waterhuishouding, en kunnen ook niet los van elkaar gezien worden. Silt is groter dan klei en kleiner dan zand. Klei bindt water te stevig. Zand bindt water juist niet goed. Silt bindt water goed en geeft water ook goed af. Siltgronden zijn dus veelal goed voor de waterlevering.

Verbetering waterhuishouding

Als voorbeeld nemen we een perceel met een gehalte klei 2%, silt 31%, zand 65% in de bovenste 25 cm.  Door het gehalte organische stof te verhogen van 2 naar 2,2% zien we al een verhoging van 5 mm van het waterbindend vermogen. Deze verhoging van het bindend vermogen is afhankelijk van de bodemeigenschappen. Organische stof zorgt echter altijd voor een verbetering van de waterhuishouding, in welke grondsoort dan ook.

Zorg er daarom voor dat de organische stofbalans op jaarbasis goed is door er zeker van te zijn dat er minstens zoveel wordt aangevoerd als dat er wordt afgebroken. De organische stofbalans vindt u op het verslag van BemestingsWijzer en BemestingsMonitor Bodem. Hiermee kunt u zien of u netto meer organische stof verliest of juist aanvoert op uw percelen. Door meer organische stof aan te voeren, investeert u in de productiecapaciteit van uw percelen. Zeker nu bemesting minder mogelijkheden biedt vanwege regelgeving, is organische stof, bijvoorbeeld door het aanvoeren van compost, een prima mogelijkheid om hierin te investeren.

pF-curve

Wilt u weten hoeveel water uw percelen kunnen binden? Ook dat ziet vanaf dit seizoen op het verslag van BemestingsWijzer en BemestingsMonitor Bodem. De pF-curve laat zien wat het waterbindend vermogen van uw percelen is. Zo kunt u eenvoudig vaststellen hoeveel zinvol is om maximaal te beregenen. Teveel beregenen veroorzaakt onder andere verlies van nutrienten zoals K en Mg, maar ook van nitraat (NO3-)