Fosforgebrek bij uw koeien? Let op calcium

25 september 2014 - Expertartikel

Melkkoeien krijgen tegenwoordig minder fosfor binnen. Door de strengere bemestingsnormen nemen de gehaltes in ruwvoer af en ook in krachtvoer zit minder. Veel melkveehouders denken dat actuele gezondheidsproblemen hierdoor veroorzaakt worden. Calcium speelt echter ook een belangrijke rol.

Voor de gezondheid van melkkoeien zijn tal van macro- en sporenelementen belangrijk. Van fosfor is bekend dat er via ruwvoer en krachtvoer minder binnenkomt bij koeien. Niet gek dus dat veel veehouders actuele gezondheidsproblemen koppelen aan dit gegeven. Dat is echter niet bij voorbaat terecht, stelt Gerard Abbink. Hij is productmanager veehouderij bij Eurofins Agro. “Koeien kunnen best met iets minder fosfor af als dit in het rantsoen goed wordt opgevangen.”

Calcium-fosforbalans

Abbink: “De calcium-fosforbalans moet goed zijn. Vaak wordt een verhouding van 1,7 calcium op 1 fosfor aangehouden. Als er veel fosfor in de kuilen zit, moet er dus meer calcium bij worden gevoerd.” Fosfor zit vooral in eiwitrijke kuilen, calcium vooral in structuurrijke kuilen. “Dit jaar hebben we dus duidelijk meer fosfor in de kuilen, en minder calcium. Er moet daarom dus anders gestuurd worden met het calciumaanbod.”

Interactie tussen mineralen

Ant Koopmans, onderzoeker rundvee bij Schothorst Feed Research, ziet ook dat soms al snel de diagnose ‘fosfortekort’ wordt gesteld. “Inderdaad neemt het fosforgehalte af in zowel het ruw- als krachtvoer. Wat exact de minimum dosering is die langjarig aan melkvee kan worden verstrekt ,zonder dat het problemen oplevert voor de gezondheid, is nog niet helemaal duidelijk. Dit moet verder onderzocht worden. Wanneer langjarig een laag fosforgehalte gevoerd wordt, lijkt het risico op een tekort aan fosfor vooral in het begin van de lactatie te kunnen optreden. Dit kan gevolgen hebben voor de energiestatus van dieren. Het is dan ook verstandig om in dat geval in de eerste 60 dagen van de lactatie ruim fosfor te voeren.”

Het is belangrijk om met de adviseur soms wat beter te kijken naar wat er daadwerkelijk op gezondheidsniveau aan de hand is, stelt Koopmans. “Het gaat namelijk om een ingewikkelde interactie tussen de mineralen. Zeker voor koeien in de droogstand is goed kuilonderzoek, inclusief de analyse van macromineralen zoals calcium, fosfor, magnesium en kalium en daarnaast sporenelementen, zoals bijvoorbeeld koper en selenium, onmisbaar om gezondheidsproblemen goed te analyseren. ”

Vergelijkbare verschijnselen

Fosforgebrek en calciumgebrek geven soms vergelijkbare verschijnselen bij melkvee . Op rantsoenniveau blijkt echt vaak dat fosfor nog steeds ruim aanwezig is en worden de problemen nogal eens veroorzaakt door een tekort aan calcium, ziet Gerard Abbink. “Dit zie je vooral bij de verse koeien, en dat is goed verklaarbaar. Melk is een calciumrijk product. Bij een hoge productie heeft een verse koe dus veel nodig. Als dit in de productie niet uit het voer wordt gehaald, komt het in eerste instantie uit de botten van de koeien. Als dat structureel gebeurt, is dat uiteraard niet goed voor de gezondheid.”

Mineralen in ruwvoer Een te hoog calciumgehalte is ook niet goed. Dit leidt tot een verminderde beschikbaarheid en opname van fosfor door de koeien. Abbink: “Het gaat er om dat het rantsoen zo is afgesteld dat een verandering van gehaltes, bijvoorbeeld door de mestwetgeving, niet leidt tot negatieve gevolgen voor de productie en gezondheid van het vee.”

Gezondheid van het vee

De cijfers van het analyseverslag laten zien waar een melkveehouder kan bijsturen in het rantsoen. Richard ter Beek, verkoopleider rundvee bij AgruniekRijnvallei, adviseert om ook de hoofd- en sporenelementen te laten analyseren. Dat is belangrijk om het effect van de bemesting te kunnen beoordelen én om het rantsoen te optimaliseren. Fosfor en calcium zijn in relatie tot de gezondheid van het vee, net als andere elementen, erg belangrijk.”