Help schadelijke aaltjes niet de winter door

21 oktober 2014 - Expertartikel

Zitten er schadelijke aaltjes in uw percelen? Heeft u afgelopen seizoen  plekken gezien waar de groei minder was of andere symptomen? Het najaar is een goed moment om aaltjes op te sporen. Als een besmetting tijdig wordt aangetoond, is het makkelijker om maatregelen te nemen en het probleem beheersbaar te maken. Voorkomen is, ook bij aaltjes, altijd beter dan genezen.

Afgelopen seizoen zijn er relatief veel problemen ontstaan door aaltjesschade. “De warme winter 2013/2014 heeft hieraan bijgedragen”, legt Natasja Poot uit. Zij is Productmanager Teelt bij Eurofins Agro. “De onverwachte schade had voorkomen kunnen worden door de betreffende percelen vooraf op aaltjes te bemonsteren. Aaltjesonderzoek zou een belangrijk onderdeel moeten zijn van de keuze voor een bepaald gewas of ras op een (huur)perceel. Wacht dus niet tot het laatste moment om aaltjesmonsters te nemen en zorg dat er ruimte is om eventueel gewassen of percelen te wisselen”.

Beter aan te tonen

De kans op het aantonen van de meeste schadelijke aaltjes, is in het najaar het hoogst. Dit komt doordat wortelknobbelaaltjes (Meloidogyne) en wortellesieaaltjes (Pratylenchus) sterk in aantallen kunnen afnemen in de winter. De lage aantallen in het voorjaar zijn moeilijker aan te tonen maar kunnen wel snel vermeerderen en voor problemen zorgen wanneer er een waardplant wordt geteeld. Hoe hoger de aantallen aaltjes, des te groter de pakkans bij een grondbemonstering.

Vrijlevende wortelaaltjes

Vrijlevende wortelaaltjes (Trichodoriden) kunnen het beste worden bemonsterd tijdens koele en vochtige omstandigheden. Deze aaltjes verplaatsten zich naar diepere lagen wanneer de grond te warm of te droog is en worden dan vaak niet aangetoond in een grondmonster. Ook voor deze aaltjes geldt dat het najaar een goed moment is om te monsteren. Zijn er aanwijzingen voor een trichdoridenschade?  Geef dit dan door aan de monsternemer. Er kan dan met een bredere boor worden bemonsterd tot een diepere laag om de pakkans van trichodoriden te vergroten.

Incubatieonderzoek

Als er nog veel wortel- of gewasresten aanwezig zijn in de grond, is het aan te raden om incubatieonderzoek uit te laten voeren. Met dit aanvullende onderzoek worden ook de aaltjes en eitjes meegenomen die nog in het organisch materiaal zitten. Natasja Poot: “Dit is belangrijk voor aaltjes die in de wortels van het gewas kruipen, met name Meloidogyne en Pratylenchus. Wanneer er geen incubatie wordt aangevraagd, kunnen de aantallen van deze aaltjes worden onderschat.’’

Kies de juiste groenbemester

Houd bij de keuze van een groenbemester rekening met de aanwezige schadelijke aaltjes. Wanneer er bijvoorbeeld Meloidogyne chitwoodi of Pp (Pratylenchus penetrans) aanwezig is, zaai dan geen groenbemester waarop deze aaltjes zich kunnen vermeerderen. Je helpt dan in feite deze aaltjes de winter door. Als een groenbemester geen waardplant is, is de afname gelijk aan zwarte braak. Wortellesieaaltjes kunnen zich niet vermeerderen op Japanse haver maar M. chitwoodi juist weer wel. Bladrammenas zorgt voor een afname van wortelknobbelaaltjes terwijl het juist weer een goede waardplant is voor wortellesieaaltjes. Weet dus welke soorten aanwezig zijn voor u een groenbemester zaait!

Soms beter om te wachten

Heeft u al een groenbemester ingezaaid? Bemonster dan niet wanneer de groenbemester een waardplant is voor belangrijke schadelijke aaltjes. Deze kunnen dan in de wortels van de groenbemester zitten, waardoor ze niet worden meegenomen in het grondonderzoek. U kunt dan beter wachten tot de groenbemester weer weg is.

Hieronder vindt u een overzicht van groenbemesters en de vermeerdering van Meloidogyne chitwoodiM. fallax en Pratylenchus penetrans. Kijk op aaltjesschema.nl voor een compleet overzicht van aaltjes en gewassen.

Tabel: Vermeerdering aaltjes per groenbemester

  M. chitwoodi M. fallax P. penetrans
Alexandrijnse klaver sterk sterk sterk
Bladrammenas afname
rasafhankelijk
afname
rasafhankelijk
sterk
Engels raaigras weinig sterk matig
Facelia weinig weinig sterk
Italiaans raaigras sterk sterk sterk
Japanse haver sterk onbekend afname
Perzische klaver sterk onbekend sterk
Rode klaver onbekend onbekend sterk
Rogge sterk matig sterk
Soedangras onbekend weinig sterk
Voederwikke onbekend matig sterk
Witte klaver
 

matig
rasafhankelijk

matig
rasafhankelijk

sterk