Kwaliteit organische stof doet ertoe

9 mei 2016 - Expertartikel

Voor organische stof is de laatste jaren steeds meer aandacht. Het is namelijk een belangrijke indicator van bodemvruchtbaarheid en wordt ook wel het ‘zwarte goud’ genoemd. Let echter niet alleen op de hoeveelheid in de bodem, maar ook op de kwaliteit!

Dat is de belangrijkste boodschap van het advies Toestand en dynamiek van organische stof in Nederlandse landbouwbodems dat de Technische Commissie Bodem (TCB) aan de overheid heeft gegeven.

NIEUW ONDERZOEK EUROFINS AGRO

Eurofins Agro is bezig met een project om meer aandacht te vragen voor de kwaliteit van organische stof. Zo moet het mogelijk worden om de diverse fracties van organische stof in de grond op routinematige manier te meten. Dit moet beschikbaar worden voor alle boeren en tuinders.

MarktpartijenEurofins Agro zoekt voor dit project nog marktpartijen die willen meewerken aan dit onderzoek. Neem hiervoor contact op met één van onderstaande personen:

Volgens de commissie is de kwaliteit van organische stof een complex begrip. Er bestaat geen eenduidigheid over wat dit precies inhoudt. Afhankelijk van de oorsprong en de leeftijd van organische stof kan de kwaliteit verschillen. De commissie vat het zo samen:

 

 

 

 

 

 

Organische stof in de bodem kan:

Voor landbouwdoeleinden is dus vooral de afbreekbaarheid van organische stof een belangrijk item. In de regel geldt: hoe hoger het gehalte aan nutriënten in de meststof of gewasrest is ten opzichte van de hoeveelheid koolstof, des te sneller de afbraak verloopt (zie tabel 1).

 


Laag
Gemiddeld
Hoog

 

 

Bovengrondse gewasreste

Groene biomass

Koolblad

Gras

Groene mest, inclusief wortels

Stro

Ondergrondse gewasresten

Drijfmest

Stalmest

Bladafval

GFT-compost

Champost

Groen compost

Tabel 1: Voorbeelden van producten met resp. een laag, gemiddeld of hoog % effectieve organische stof. Eurofins Agro hanteert deze indeling. |Bron TCB

 

 

 

 

 

 

 Intensief gebruik van de bodem kan leiden tot netto verlies van organische stof, omdat het de aan- en afvoersnelheden beïnvloedt. Hier zijn drie hoofdoorzaken voor te noemen:

De commissie vindt het onterecht dat er in de landbouw zo weinig gekeken wordt naar de kwaliteit van organische stof. Gezien het belang van organische stof in minerale bodems, zou naast het voeden van het gewas ook het onderhoud van de voorraad organische stof (humus) een rol moeten spelen bij de keuze van meststoffen en de omgang met gewasresten. ‘Langzame’ meststoffen hebben hierbij de voorkeur boven ‘snelle’ meststoffen.

 

 

Behoud van organische stof

Landbouwkundig beheer zou naar het inzicht van de commissie meer gericht moeten zijn op het behoud van organische stof in de bodem. Dit betekent onder andere dat er verstandig moet worden omgaan met de inzet van mechanische grondbewerking en dat er terughoudend moet worden omgegaan met grondwaterstandverlaging om berijdbaarheid van het land te behouden en te verbeteren.