Nieuwe meetmethode voor bodemleven

17 oktober 2019 - Akkerbouw - Glastuinbouw

Welke micro-organismen zitten er precies in de bodem of het substraat? Die vraag is op dit moment nog moeilijk te beantwoorden. Een nieuwe analyse moet hier verandering in brengen: de zogeheten PLFA-meting. Binnenkort is de methode beschikbaar voor de praktijk.

Bodemleven kan een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de plantweerbaarheid. Micro-organismen helpen bij het afbreken van gewasresten in de bodem, waardoor nutriënten beschikbaar komen voor het gewas. Daarnaast houden schimmels en bacteriën, mineralen vast en zorgen ze voor een betere bodemstructuur. En misschien wel het belangrijkst: een goed bodemleven, in de vollegrond maar ook in substraten, zorgt ervoor dat de plant weerbaarder is tegen ziekten.

PLFA-methode

Eurofins Agro introduceert in de loop van dit najaar een nieuwe analysemethode, die inzicht geeft in welke specifieke groepen micro-organismen (bacteriën, schimmels, protozoa, enz.) in de bodem aanwezig zijn. Natasja Poot, Productmanager Bodemgezondheid bij Eurofins Agro vertelt: “Het draait bij deze aanpak om PLFA’s, fosfolipidenvetzuren of in het Engels phospholipid fatty acids. Ieder levend organisme in de bodem of het substraat heeft deze vetzuren in zijn celmembraan, in zijn eigen unieke samenstelling. Als je deze specifieke vetzuren meet, weet je dus welke organismen in de bodem of het substraat aanwezig zijn. En omdat de vetzuren van dode organismen snel worden afgebroken, geeft deze meting ook alleen inzicht in de levende organismen.”

Het meten van deze vetzuren gebeurt met een gaschromatograaf. Met name het scheiden en extraheren van de PLFA’s is een ingewikkeld en omvangrijk proces. Tot nu toe werd deze methode dan ook alleen gehanteerd door universiteiten. De afgelopen drie jaar heeft Eurofins Agro echter de methode geoptimaliseerd, zodat deze nu klaar is voor gebruik in de praktijk. Inmiddels is de methode gevalideerd voor grond en steenwol; later dit jaar volgen ook andere soorten substraat, compost en drainwater. De nieuwe methode is in een aantal gevallen nog ontoereikend omdat niet alle fosfolipidevetzuren zijn toe te kennen aan bepaalde micro-organismen. De klassieke uitplaatmethode is dan aanvullend nodig.

Totaal plaatje

“Inzicht in het bodemleven is nuttig”, stelt Poot. “Het komt regelmatig voor dat er een verschil is in ziektewerend vermogen van gronden en substraten, terwijl de chemische en fysische omstandigheden gelijk zijn. De oorzaak moet dan in de biologische component worden gezocht; het bodemleven.” Voor dat soort gevallen worden allerlei producten (biostimulanten en bodemverbereraars) aangeboden om het bodemleven te stimuleren. “Deze producten bevatten vaak micro-organismen. Als je dit soort producten gaat toedienen, is het belangrijk om te weten wat er in de bodem zit en wat de bodem nodig heeft.”

Eurofins Agro biedt de PLFA-analyse aan voor een groot aantal relevante groepen micro-organismen in hun bodem of substraat: schimmels, Mycorrhiza, gram-positieve en gram-negatieve bacteriën, Pseudonomas, Actinomyceten en Bacillus. “De teler krijgt dus een totaalplaatje van het bodemleven voorgeschoteld. Daarnaast is de analyse betaalbaarder dan de analyses die we tot nu toe hanteerden.”

Gerichte adviezen

Op dit moment voert Eurofins Agro, samen met marktpartijen als Koppert, verdere veldwaarnemingen uit om te kijken wat de impact is van bepaalde hoeveelheden micro-organismen in het bodemleven. De praktijkproeven moeten uiteindelijk resulteren in streefwaarden voor bodemleven per gewas en per substraat.

Poot: “Dat betekent dat we een teler die zo’n analyse laat uitvoeren, kunnen informeren of hij hoog of laag scoort, als het gaat om bepaalde groepen micro-organismen in de bodem of het substraat. Uiteindelijk willen we ook gerichte adviezen geven om het bodemleven te verbeteren. Dit helpt ondernemers om stappen te zetten op het gebied van duurzaamheid, en de inzet van gewasbeschermingsmiddelen te reduceren. Ook kunnen ze winst boeken in kwaliteit en opbrengst.”