Proefbedrijf De Marke werkt met Penskarakter

23 juni 2014 - Expertartikel

Veehouders hebben te maken met steeds strengere bemestingsnormen. Op proefboerderij De Marke is te zien wat dit op langere termijn doet met de ruwvoerkwaliteit. “Penskarakter is daarbij een aanwinst voor het ruwvoeronderzoek”, vindt bedrijfsleider Van der Vegte.

De Marke is één van de bedrijven die afgelopen jaar reageerden op de oproep van Eurofins Agro om Penskarakter, het nieuwe onderdeel van KuilKenner, in de praktijk te testen. Er werd gezocht naar bedrijven die te maken hadden met graskuilen die onverwacht tegenvielen. “Wij komen dat bij ons vaker tegen”, zegt bedrijfsleider Zwier van der Vegte. “De voederwaarde in de kuilanalyse is dan vaak nog best redelijk, maar het komt er in de productie niet uit.”

Bij De Marke is dat deels het gevolg van de bedrijfsvoering. Het bedrijf onderzoekt de langetermijngevolgen van een verscherpt milieubeleid. De proefboerderij voert zo min mogelijk mineralen aan via voer en gebruikt al jaren zeer weinig  kunstmest. “Het is onze opdracht om 10 jaar voor te lopen”, zegt projectleider en onderzoeker Leon Sebek van Wageningen UR Livestock Research. “We zien de gevolgen onder meer in de kwaliteit van het gras en de teruglopende gehaltes stikstof en fosfaat in de mest.”

Onverteerde ruwvoerdeeltjes

De kuil waarop De Marke afgelopen jaar voor het eerst Penskarakter liet bepalen, was een typisch voorbeeld. Sebek: “Het directe effect op de melkproductie kon redelijk worden opgelost met een rantsoenaanpassing en extra krachtvoer. Maar we zagen ook dat er steeds meer onverteerde ruwvoerdeeltjes in de mest kwamen.”

Verteringsproeven, uitgevoerd door Wageningen UR, toonden aan dat het ruwvoer een slechte pensverteerbaarheid had, aldus Sebek. Dat resultaat kwam precies overeen met de uitslag van de vernieuwde kuilanalyse van Eurofins Agro met Penskarakter. Voor bedrijfsleider Van der Vegte is het dan ook nu al duidelijk dat Penskarakter een aanwinst is voor het ruwvoeronderzoek. “Met Penskarakter zie ik in één oogopslag wat ik aan mijn kuil heb. Je kunt veel beter overzien welke rantsoenmaatregelen mogelijk zijn én wat ik kan doen om de volgende keer een betere kuil te maken.”

Anders in kuilen

Vooral dat laatste is belangrijk, vindt Van der Vegte. Penskarakter biedt praktische handvatten, bijvoorbeeld door maaitijdstip of droge stofgehalte aan te passen. Ook is het mogelijk te variëren met de bemesting. “We kunnen niet méér stikstof geven, maar we kunnen wel de hoeveelheid anders verdelen over het seizoen of de benutting van de mest vergroten.” Onderzoeker Sebek bevestigt dat: “Met aandacht voor de ruwvoerwinning en anders inkuilen kun je veel bereiken. Je wilt voederwaarde in de kuil hebben, niet alleen kilo’s.“

Van der Vegte: “Als je door een lagere stikstofgift ruwvoer oogst met minder ruw eiwit, hoeft dat op zich geen probleem te zijn. Dat kun je ondervangen met aanvullende voeders. Maar met een slechtere verteerbaarheid hebben we een extra probleem. Je kunt extreme kuilen niet rechtbreien met rantsoenaanpassingen. Je kunt van stro geen topkwaliteit kuilvoer maken.”

Met het het onderdeel Penskarakter op het verslag van KuilKenner kunt u nu direct zien hoe het ruwvoer zich zal gedragen. De figuur laat zien wat voor type kuil u heeft gemaakt.