Profielkuil levert altijd een ‘eye-opener’

8 juni 2016 - Expertartikel

De BodemConditieScore is een middel om de conditie van de grond een rapportcijfer te geven. Op de plek waar een bodemmonster is genomen voor analyse, wordt onder begeleiding van een bodemkundige een profielkuil gegraven. Dat levert altijd een ‘eye-opener’ op. 

“Eigenlijk is met BodemConditieScore één plus één drie”, stelt Everhard van Essen. Hij is bodemkundige bij Aequator Groen & Ruimte. De gegevens van de bodemanalyse worden gecombineerd met een optische beoordeling van de bodem door het graven van een profielkuil. Het mooie is dat er altijd een ervaren bodemkundige meegaat die vanuit zijn kennis samen met de boer of tuinder naar de bodem kijkt. Van Essen: “Samen geven we de bodem een score door naar allerlei soorten zaken, zoals bodemleven en structuur, te kijken. Door de informatie van het verslag en de optische beoordeling te combineren, leveren beide onderdelen van het onderzoek meer op dan dat ze onafhankelijk van elkaar zouden doen.”

Sinds kort biedt Eurofins Agro in samenwerking met Aequator Groen & Ruimte de BodemConditieScore aan. De bodemconditescore is ontwikkeld met bodemdeskundigen van de WUR, Louis Bolk, Boerenverstand en Aequator Groen & Ruimte.

Heeft u concrete problemen met een perceel? Of wilt u ‘gewoon’ meer inzicht in de bodem? BodemConditieScore kan zowel door particuliere boeren en tuinders als door studiegroepen worden aangevraagd.

Bodemverdichting heel vaak een probleem

De BodemConditieScore levert vrijwel altijd een ‘eye-opener’ voor de boer. Het meest in het oogspringend is het probleem van bodemverdichting. Van Essen: “dat is een probleem dat aan de oppervlakte meestal niet zichtbaar is. De kuil wordt in principe 50 centimeter diep gegraven. Net onder de bouwvoor komen we vaak een verdichting tegen die grote gevolgen heeft voor het perceel. Het zorgt voor een ondoordringbare laag die zorgt voor waterproblematiek en het vergroot de oogsrisico’s.Wortels hebben moeite om te wortelen met gevolgen voor de opbrengst. Deze laag zit vaak in de diepte van 25-35 cm. Uit onderzoek dat we onlangs in Groningen en Friesland hebben uitgevoerd, bleek zelfs dat 9 op de 10 percelen te maken heeft met zo’n laag. Dat zijn best schokkende cijfers.”

Hoe zit het met bodemleven?

Veel boeren zijn bezig met het bodemleven in hun perceel. “Dat is vaak aanleiding om BodemConditieScore aan te vragen. Is bodemleven het probleem of is er een structuurprobleem? Het is waar maar tegelijkertijd ook een beetje een dooddoener om te zeggen dat alles met elkaar samenhangt. Een slechte structuur zorgt voor slechte omstandigheden voor bodemleven. Omgekeerd is ook waar: bodemleven draag bij aan een betere structuur. Zo’n ondoordringbare laag in de bodem is wel alarmerend. Dan moet er wel wat veranderd worden in het management. Bovendien is bodemverbetering echt iets voor de lange termijn. Een aantal maatregelen kunnen snel effect geven, bij andere maatregelen gaat er een generatie overheen. Dat vraagt om een consequente uitvoering.”

Blauwe plekken in de bodem

Een ander voorbeeld zijn blauwe plekken in de bodem. “Die worden veroorzaakt door een tekort aan zuurstof in de bodem. Ieder perceel heeft een andere bodemopbouw. Soms zijn ondoordringbare lagen van nature aanwezig, soms worden ze veroorzaakt door mechanisatie. De relatie is niet altijd te leggen. Het belangrijkste is om bezig te zijn met de bodem. Goed onderzoek door het laboratorium loont. Je kunt het echter verzilveren door er ook eens zelf met een bodemexpert naar te kijken. De cijfers van het verslag komen dan, bij wijze van spreken, tot leven. Het helpt om de cijfers te kunnen interpreteren en verbanden te leggen. Het levert altijd wat op.”