Marjan Heinemans: “Als je stopt met meten, stop je met sturen”
23 april 2026
Sinds het vervallen van de derogatie op 1 januari 2026 zijn melkveehouders niet langer verplicht om regelmatig bodemmonsters te laten nemen. Waar die verplichting jarenlang vanzelfsprekend was, zou je verwachten dat veel boeren ermee zouden stoppen. Toch gebeurt het tegendeel. Steeds meer veehouders ontdekken dat bodemonderzoek niet alleen iets is wat ‘moest’, maar vooral iets wat helpt. Melkveehouder Marjan Heinemans is overtuigd: “Ik kan niet sturen op doelen als ik niet weet waar ik sta.”
Heinemans is eigenaar van een melkveehouderij in Hengelo (Gelderland). In 2000 kreeg hij de kans om ‘De Haverkamp’ over te nemen. “De toenmalige eigenaar had geen opvolger en voor mij was dit een prachtige kans.” In de jaren daarna heeft hij samen met zijn vrouw Yvonne en hun zoon Thijmen een bedrijf ontwikkeld dat draait op meerdere pijlers.
Naast de 75 melkkoeien en 48 hectare landbouwgrond beheren zij een groepsaccommodatie voor 150 personen. Heinemans: “De recreatie maakt het bedrijf flexibel in tijden van veranderingen. De bezoekers zijn heel divers en variëren van families en scholen tot orkesten en kerkelijke groepen. Het is ontzettend leuk.” Zijn vrouw bestuurt de recreatietak, terwijl zijn zoon Tijmen als teeltspecialist veel inhoudelijke kennis inbrengt op het gebied van bodem, groei en teelt.
“Net als bij melkcontrole gaat het bij bodemonderzoek om continu inzicht"
De veelzijdigheid maken dat het bedrijf wendbaar is. Die wendbaarheid is ook wat Heinemans zoekt in de manier waarop hij met zijn bodem omgaat. Daarom is het voor hem vanzelfsprekend om door te gaan met bemonsteren, ook zonder verplichting. Want ook na het wegvallen van derogatie bemonstert Heinemans met een uitgebreid pakket, omdat hij precies wil weten hoe zijn bodem ervoor staat.
Heinemans maakt een vergelijking met een situatie die voor veel melkveehouders herkenbaar zal zijn. “Net als bij melkcontrole gaat het bij bodemonderzoek om continu inzicht. Als je stopt met meten, verlies je grip en dat wil ik niet. Zeker niet nu de sector steeds meer richting doelsturing beweegt. Voor mij is het in die zin heel simpel: ik kan niet sturen op doelen als ik niet weet waar ik sta. En weten waar je staat begint bij meten.”
Daarom beperkt hij zich ook niet tot bodemanalyse alleen. In februari laat hij ieder jaar een uitgebreid mestmonster nemen. Dat geeft hem een compleet beeld van wat hij op het land brengt. “Eigenlijk wil ik zo weinig mogelijk werken met aannames en zo veel mogelijk op basis van feiten. Precisiebemesting wordt steeds belangrijker en voor mij is daarin inzicht in de mestput onmisbaar”, meent Heinemans.
Alle feiten tezamen vormen de basis van zijn strategie om kwalitatief goed ruwvoer te produceren en daarmee de kosten voor krachtvoer te beperken. Heinemans: “In mijn ogen zit het echte verdienmodel nú juist in het beheersen van krachtvoerkosten.”
Goed ruwvoer ontstaat niet toevallig; het begint bij een gezonde bodem. Op het bedrijf zijn vooral pH en organische stof cruciale waarden. Een goede pH bepaalt wat een gewas kan opnemen en hoe het reageert op bemesting. Organische stof bepaalt hoe goed de bodem vocht vasthoudt, structuur opbouwt en draagkracht behoudt. Heinemans licht de situatie toe: “Ons bedrijf ligt op droge zandgrond. Percelen met een hogere organische stof-waarde komen beter door droge perioden. Dat verschil merk je duidelijk, vaak al tijdens de groei van een snede. Met inzicht uit de analyse kunnen we ons watermanagement heel effectief toepassen en ook gerichte keuzes maken op het gebied van bekalken en bemesting. Zo hebben we maximaal invloed.”
"Door de Rayon Medewerker worden we volledig ontzorgd en dag geeft veel rust"
Een belangrijk onderdeel is de continuïteit in zijn bemonstering. Al vijftien jaar werkt hij samen met Eurofins-rayon medewerker Willie Teunissen, die het hele traject rondom bodemmonsters verzorgt. Heinemans is duidelijk over de meerwaarde van deze manier van werken. “Teunissen plant de bezoeken, neemt de monsters, verwerkt de gegevens en zorgt dat de uitslagen op tijd beschikbaar zijn. We worden daarin volledig ontzorgd en dat geeft veel rust, waardoor we ons kunnen concentreren op de interpretatie van de gegevens en het toepassen van de inzichten in de dagelijkse praktijk.”
Deze constantie en moderne manier van werken is precies waarom Heinemans bemonstering ziet als een investering in de toekomst. “Met ons bedrijf zijn we pilotdeelnemer van het Markemodel. Ook daarin zie je deze thema’s terugkomen. Voor ons is bodemonderzoek een essentieel onderdeel van moderne bedrijfsvoering. Het geeft inzicht, rust en zekerheid. En juist in onzekere tijden is dat wel prettig.”
