Wat staat er op het analyserapport?

Soil Carbon Check stelt alle partijen in de Agrofood-industrie in staat om CO2-vastlegging in de bodem te bewijzen en te claimen. Het analyserapport beantwoordt vier vragen in duidelijke grafieken en cijfers. Hier een korte uitleg van de verschillende onderdelen van het analyserapport Soil Carbon Check.

Voorbeeldverslag

1. Hoeveel koolstof is opgeslagen?

De totale hoeveelheid organische koolstof in de bodem wordt weergegeven in kg per ha en in ton per ha. Deze cijfers worden omgerekend naar CO2-vastlegging. Meer informatie over deze berekening vind je in de veelgestelde vragen.

2. Hoe stabiel is de koolstof in mijn bodem?

Het koolstofpercentage in de organische stof in de bodem is een maat voor de stabiliteit van de koolstof in de bodem. Hoe meer koolstof in de organische stof in de bodem, hoe langzamer de afbraak door het bodemleven verloopt en hoe beter de bodem in staat is CO2 vast te leggen. Het verslag bevat ook gegevens over de C/N-verhouding, de C/S-verhouding, het kleigehalte en de klei/SOC-verhouding.

3. Hoe kan ik de koolstofgehalte in de bodem met 0,4% verbeteren?

De uitdaging zit in het verhogen van het organische stofgehalte, en dus het vastleggen van CO2, in de bodem Het rapport vermeldt de huidige koolstofstatus en de verwachte afbraak van organisch materiaal door mineralisatie.

Er worden twee cijfers over koolstofvastlegging berekend: de input die nodig is om het organische stofgehalte op peil te hoduen en de extra input die nodig is de hoeveelheid vastgelegde CO2 in de bodem met 0,4% te verhogen. 

4. Hoe ontwikkelt het koolstofgehalte van mijn bodem zich in de loop van de tijd?

Op basis van een jaarlijkse Soil Carbon Check wordt de ontwikkeling van de koolstofvastlegging in de tijd weergegeven in een grafiek. In dit voorbeeld ziet u een aanzienlijke toename van het percentage organische koolstof in de bodem. De toename is 2,4 ton CO2 per hectare per jaar, dat komt overeen met 2 koolstofkredieten per hectare per jaar. 

Veelgestelde vragen

Wat is nieuw in Soil Carbon Check?

Soil Carbon Check is een bodemonderzoek die een uniek inzicht geeft in de werkelijke hoeveelheid CO2 die in de bodem is opgeslagen, en de ontwikkeling van CO2-vastlegging in de tijd. Soil Carbon Check is gebaseerd op een organische stof bepaling met NIRS. Soil Carbon Check is een waardevolle toevoeging aan de bestaande C-bepaling op de BemestingsWijzer.

Het verslag van Soil Carbon Check wordt ondersteund door de Carbon Calculator. Deze handige calculator maakt het mogelijk het effect op koolstofvastlegging van een gewas, groenbemester of dierlijke mest of compost te bepalen. Het advies dat volgt maakt het mogelijk het koolstofmanagement voor de eigen situatie te optimaliseren.

Hoeveel CO2 kan de bodem vastleggen?

CO2 wordt als koolstof vastgelegd in het organisch materiaal van de bodem. Planten leggen via fotosynthese CO2 uit de lucht vast in organisch materiaal, en daarom vormen bladeren, hout en wortels een eindeloos opslagvat voor CO2.

lees verder

Waarom moet ik de Soil Carbon Check jaarlijks uitvoeren?

Door jaarlijks een Soil Carbon Check uit te voeren is het mogelijk om een significante stijging in koolstofgehalte aan te tonen. Bovendien vragen ketenpartners om actuele data van koolstofopslag.

lees verder

Wat is het verband tussen organische stof in de bodem en organische koolstof in de bodem?

Organische stof in de bodem is de verzamelnaam voor al het materiaal in de bodem dat afkomstig is van micro-organismen, planten en dieren. Organische stof bestaat grotendeels uit complexe moleculen van koolstof (C), zuurstof (O) en waterstof (H). Het bevat ook kleine hoeveelheden andere organische stoffen (o.a. eiwitten en aminozuren), waaronder stikstof (N), fosfor (P) en zwavel (S).

Een richtlijn is dat koolstof ongeveer 50% van het organisch materiaal uitmaakt. Dit percentage varieert echter sterk (tussen 30 en 70%). Het werkelijke koolstofgehalte hangt onder meer af van de herkomst van het organisch materiaal en van de grondsoort.

Organische stof komt in de bodem terecht via de aanvoer van bijvoorbeeld gewasresten (bladeren, stengels en wortels) en dierlijke mest, groenbemesting en compost. Bacteriën, schimmels en andere bodemorganismen breken het af tot er onverteerbare resten overblijven. Het afbraakproces verloopt in verschillende stappen waarbij alle organismen van het bodemvoedselweb betrokken zijn. 

De afbraak verloopt aanvankelijk snel, maar vertraagt daarna. Het kan tientallen jaren duren voordat pas aangebracht materiaal volledig is omgezet in stabiel organisch materiaal.

Wat is de Carbon Calculator?

Het rapport van Soil Carbon Check wordt ondersteund door de Carbon Calculator. Deze handige calculator maakt het mogelijk het effect op koolstofvastlegging van een gewas, groenbemester of dierlijke mest of compost te bepalen. Het advies dat volgt maakt het mogelijk om het koolstofmanagement voor de eigen situatie te optimaliseren.

lees verder

Hoe bereken je hoeveel CO2 wordt vastgelegd in organisch materiaal?

Om het klimaateffect te berekenen wordt de koolstofopslag in de bodem omgerekend naar CO2. Hiervoor wordt een factor 44/12 = 3,67 gebruikt (molmassa CO2/molmassa C). Dit betekent dus dat 1 ton bodemkoolstof (als onderdeel van de organische stof in de bodem) overeenkomt met 3,67 ton CO2-vastlegging.

Hoe kan ik de CO2-vastlegging in de bodem verhogen?

Het verhogen van het organisch materiaal in de bodem is een hele uitdaging. De bodem bevat vaak al een grote hoeveelheid organische stof. Een gehalte van 1% in de bovenste 30 cm bodem vertegenwoordigt een hoeveelheid van 37,5 ton afgevangen CO2. Om het koolstofgehalte in de bodem met 1% te verhogen, moet dus 37,5 ton effectieve organische stof worden aangevoerd. Stel dat de gemiddelde bevochtigingscoëfficiënt 0,7 is, dan moet ruim 53,5 ton verse organische stof worden aangevoerd! 

lees verder

Welke rol speelt organisch materiaal in de bodem?

Organische stof heeft verschillende belangrijke functies in de bodem. Het is een van de belangrijkste indicatoren voor de gezondheid van de bodem. Organische stof is voedsel voor alle bodemorganismen. Omdat er geen licht in de bodem doordringt, kunnen bodemorganismen zonlicht niet gebruiken voor fotosynthese als energiebron. Daarom zijn alle bodemorganismen voor hun energie- en voedselvoorziening afhankelijk van organisch materiaal. Organisch materiaal draagt bij tot de levering van voedingsstoffen, de vocht- en luchthuishouding en de bodemstructuur.

Hoe draagt organisch materiaal bij aan de vruchtbaarheid van de bodem?

Organisch materiaal beïnvloedt de biologische, chemische en fysieke vruchtbaarheid van de bodem. Organisch materiaal levert stikstof (N), zwavel (S) en andere voedingsstoffen aan gewassen doordat deze vrijkomen bij de afbraak van organisch materiaal. Daarnaast zijn voedingsstoffen als kalium (K), magnesium (Mg) en calcium (Ca) losjes gebonden aan organische moleculen, die zwak negatief elektrisch geladen zijn. Ze kunnen dus positief geladen ionen zoals ammonium (NH4+) of kalium (K+) vasthouden aan de CEC.

Organische stof houdt vocht vast. Percelen met een hoger gehalte aan organische stof zijn daarom minder gevoelig voor droogte en zijn beter in staat om water uit regenval "op te vangen". Het is voedsel voor bodemorganismen en dus niet alleen belangrijk voor de bovengenoemde mineralisatie, maar ook voor de veerkracht van de bodem. Ten slotte verbetert organische stof de bewerkbaarheid van de bodem.

Wat is effectieve organische stof?

Effectieve organische stof is het deel van de organische stof dat een jaar na het opbrengen van gewasresten, mest of compost in de bodem achterblijft. In het eerste jaar na toepassing verdwijnt een groot deel van de organische stof omdat deze gemakkelijk afbreekbaar is. De bijdrage van deze fractie aan het gehalte in de bodem is dan ook vrij gering. De bijdrage van de stabielere fractie is groter.

Wat is een organische stof balans in de bodem?

Het gehalte aan organische stof in de bodem is niet altijd stabiel. Het verdwijnt gedeeltelijk door afbraak door het bodemleven en wordt vervangen door aanvoer van mest, compost, gewasresten en dergelijke. Het verschil tussen aanvoer en afbraak bepaalt of het gehalte in evenwicht is. Is de afbraak groter dan de aanvoer, dan daalt het organische stofgehalte en omgekeerd. In de praktijk wordt vaak het begrip 'effectieve organische stof' gebruikt om de aanvoer te berekenen.

Welke gewassen zaai ik om de organische stof in de bodem te verbeteren?

Eén gewas is niet het antwoord als het gaat om de bijdrage aan effectieve organische stof. Meer over groenbemesters